Syrisch gezin in Enschede het huis uit geslagen: wat is hier aan de hand?

Niemand van de direct omwoneneden in de Cronjéstraat in Enschede heeft het incident gezien waarbij een Syrisch gezin werd mishandeld. Beeld Marcel van den Bergh

Een Enschedese volkswijk is in rep en roer nu er een Syrisch gezin mishandeld is. ‘Het zijn goede mensen, maar ze moeten niet aan onze kinderen komen.

Door Mac van Dinther, 14 mei 2019

Het zal Dolphia weer eens niet zijn, zegt een man terwijl hij in de voortuin zit van zijn huis in deze Enschedese volkswijk. ‘Worden we weer als een stelletje tokkies en racisten afgeschilderd.’ Daar is ook wel enige aanleiding toe.

Vorige week werden verderop in de straat twee ouders van een Syrisch asielzoekersgezin in elkaar geslagen na een ruzie tussen hun kinderen en die van enkele buurtbewoners. Het Syrische gezin – man, vrouw en twee jonge kinderen – heeft daarop zijn biezen gepakt en elders onderdak gezocht.

Bij het huis aan de Cronjéstraat hangen dinsdag de gordijnen half open. In de vensterbank staan witte vazen met rode bloemen. Op de salontafel ligt nog een keukenrol. Alles duidt op een overhaast vertrek.

Burgemeester Onno van Veldhuizen van Enschede sprak maandagavond van ‘een schandvlek’ voor de stad. ‘Stel u voor: na een lange periode van onzekerheid vind je in Enschede een plek voor je gezin. Je woont er amper vier maanden en dan wordt er aangebeld door mensen die verhaal komen halen.’ Ontoelaatbaar, aldus de burgemeester. ‘Niemand speelt voor eigen rechter en deelt lijfstraffen uit.’

Ruzie tussen kinderen

Het incident speelde zich vorige week dinsdag al af. Maar gemeente, politie en Openbaar Ministerie hebben het uit de publiciteit gehouden in het belang van het onderzoek. Wat de gemeente nu weet over wat precies is voorgevallen, is vooral gebaseerd op de verklaring van de Syrische ouders, zegt gemeentewoordvoerder Ton Kamp.

‘We weten dat er een ruzie is geweest tussen kinderen van de Syrische ouders en die van andere buurtbewoners. De Syrische vader heeft daarbij ingegrepen. Thuis gekomen meldden zich buurtbewoners die verhaal kwamen halen omdat hun kinderen onheus bejegend zouden zijn.’

Volgens Kamp zijn de Syrische ouders uit hun huis gesleept. ‘Vervolgens zijn klappen gevallen.’ Buiten voor de deur had zich een groep mensen verzameld. Volgens dagblad Tubantia hebben buurtbewoners gezegd dat sommigen van hen een stok bij zich hadden.

Buurtbewoners naar het huis dat door het Syrische gezin is verlaten. Beeld Marcel van den Bergh

De politie doet nog onderzoek. Volgens Kamp wordt dat bemoeilijkt omdat zich geen getuigen hebben gemeld. De ouders die verhaal zouden zijn komen halen hebben zich nog niet gemeld.

Dolphia is een typische arbeiderswijk in Enschede-Oost, gebouwd in de jaren dertig van de vorige eeuw voor de werknemers van de textielfabriek van Van Heek: bakstenen huizen, rode pannendaken, tuintje voor en achter, veel groen. De buurt telt bijna zeshonderd inwoners. Die zijn overwegend wit; minder dan 5 procent van de bevolking is van niet-westerse afkomst, ver onder het Enschedese gemiddelde (15 procent).

De buurt kwam in 2015 al eens negatief in het nieuws, toen bewoners zich hevig verzetten tegen de komst van een AZC. De burgemeester gelastte een bijeenkomst daarover af vanwege ‘bedreigende signalen’.

‘Maar dat verzet kwam niet alleen uit deze buurt’, zegt een bewoner van dezelfde straat waar ook het Syrische gezin woonde. Hij wil, net als iedereen hier, niet met zijn naam in de krant. Journalisten worden met argwaan en vijandigheid begroet – de auto van deze verslaggever was na afloop met eieren besmeurd. ‘Dat komt omdat iedereen ons alleen maar zwart wil maken’, zegt de man.

Niemand van de direct omwonenden beweert iets van het incident gezien te hebben. Er is ook niemand die een kwaad woord zegt over het Syrische gezin. ‘Het zijn goede mensen’, zegt een overbuurvrouw vanuit het geopende zolderraam. ‘Maar ze zijn toch anders dan wij. En ze moeten niet aan onze kinderen komen.’

Volgens de bewoner van een paar deuren verderop is de Syriër begonnen. ‘Hij heeft kinderen geslagen. Hun ouders kwamen daarop verhaal halen.’ Met afkeer van buitenlanders heeft dat niets te maken, benadrukt zijn vrouw. ‘Als wij het hadden gedaan, hadden we ook een probleem gehad.’

‘Tokkiewijk’

‘Het is natuurlijk verschrikkelijk wat er met die mensen is gebeurd’, voegt ze daaraan toe. ‘Maar het is belachelijk dat wij daardoor meteen als racisten worden neergezet.’

Het is een klacht die veel bewoners op de lippen ligt. ‘Wij worden steevast afgeschilderd als tokkiewijk’, zegt een jonge vrouw die ook buiten zit. ‘Ik word er op de school van mijn kinderen op aangesproken. Terwijl ik al tien jaar hier woon en me geen mooiere wijk kan voorstellen. Als het mooi weer is, zitten we allemaal buiten. We letten op elkaar.’

Dolphia kwam in 2017 nog positief in het nieuws toen een nieuw buurthuis werd gebouwd met een ‘sociale hypotheek’: buurtbewoners konden de gemeentelening afbetalen met vrijwilligerswerk. De ‘Huiskamer van de buurt’ is vanmiddag gesloten.

Problemen met vluchtelingen doen zich wel af en toe voor, zegt Annemiek Bots, woordvoerder van VluchtelingenWerk Nederland dat het Syrische gezin begeleidde. In 2016 werden drie Syrische mannen weggepest uit Oss, nadat stenen door de ruiten van hun huis waren gegooid.

‘Maar zo extreem als dit hebben we niet eerder meegemaakt. Wij zijn er allemaal ontdaan over.’ Het Syrische gezin, dat een asielstatus heeft en sinds december in Enschede woont, heeft op eigen kracht elders onderdak gevonden. Het gezin wil uit de publiciteit blijven.

De gemeente wil nadrukkelijk niet spreken van een racistische daad, benadrukt woordvoerder Kamp. ‘We weten niet of dat een rol heeft gespeeld. Maar al kwamen ze uit Glanerbrug: dat maakt niet uit. Hier is op niet-acceptabele wijze eigen rechter gespeeld.’

Margriet Oostveen bezocht in 2015 en 2017 de wijk in Enschede. ‘Geertje Prul, een eind in de zeventig, voelt zich zichtbaar thuis, zij draagt een pyjamabroek met hartjes onder haar bontjas. Vraag Geertje Prul waar Juliana, de supergeïntegreerde asielzoekster, woont en ze draaft al wenkend de hoek om.’

Bron: Volkskrant.

De gedeelde afkeer is niet die van asielzoekers

Spandoek aan de Gronauseweg in Enschede.

Dubbelspel rond een asielzoekerscentrum dat niet mag komen.

Door Margriet Oostveen, 28 september 2015

In Dolphia roken de mensen tegenwoordig buiten, dat is toch vooruitgang. Naast de voordeuren staat overal hetzelfde loungemeubilair met een volle asbak. Ze houden er ook van buldogs en chihuahua’s. En van die modern-rustieke bordjes met ‘Welcome’ voor het woonkamerraam. Geertje Prul, een eind in de zeventig, voelt zich zichtbaar thuis, zij draagt een pyjamabroek met hartjes onder haar bontjas. Vraag Geertje Prul waar Juliana, de supergeïntegreerde asielzoekster, woont en ze draaft al wenkend de hoek om.

Dolphia: in de jaren dertig gebouwd als ‘het Dolphia’, een tuinwijk tussen Enschede en Glanerbrug. Kinderen die hier opgroeiden wachten nu jaren op een huurwoning, want de huizen zijn klein en vochtig, maar Dolphia is ruim, groen en dorps. Aan de andere kant van de Gronausestraat kwam een nieuwbouwwijk met prijzige koopwoningen, een winkelcentrum en twee basisscholen. Aan de oostkant van Dolphia ligt nog een weiland open: het Esmarkerveld. Daar was sociale woningbouw beloofd, maar de crisis kwam ertussen. En juist hier komt nu voor ten minste tien jaar een nieuw asielzoekerscentrum (azc), voor 600 asielzoekers.

Dolphia gedraagt zich dus als een verzetswijk, zoals je burgers in meer gemeenten – Purmerend, Gouda, Oudenbosch – in de contramine ziet gaan. Aan de Gronausestraat hangen spandoeken met ‘Refugees not welcome’ en ‘FUCK Van Houdt en de gemeente’: Van Houdt is de wethouder. Ook op leegstaande woningen verschenen leuzen.

Toch levert Geertje Pul me enthousiast af bij Syrisch-orthodoxe Juliana uit Turkije, die met alle protesten een soort ereburger van Dolphia werd: Juliana (die om haar familie geen achternaam wil noemen) is namelijk óók tegen. Ze staat als een geboren Dolphiaan te roken voor haar huis. Op de lege woning naast haar is dus ‘Weg met die opvreters, groetjes Dolphia’ gekalkt. Maar tegen háár hebben ze niets, zegt Juliana kalmpjes, haar straatgenoten moeten gewoon heel vaak wennen, aan alles.

Een bekladde woning in Dolphia.

Als kind is Juliana tien jaar lang gehard in een azc bij Markelo, in de tijd dat Serviërs en Kosovaren daar in caravans bivakkeerden en elkaar met messen te lijf gingen. Daarom geeft ze de mensen in Dolphia geen ongelijk in hun ongerustheid, en ook een beetje om te integreren. De uitgaande Markelose jeugd riep ook ‘vieze stinkdieren’ naar Juliana en azc-vrienden, als ze zich te pletter verveelden op een bankje. Zelf waren ze evenmin lieverdjes, want ‘de volgende groep die langsfietste was dan natuurlijk de lul’. Zoiets verwacht ze ook nu dit azc zo dicht op Dolphia wordt gebouwd.

Pas als Geertje Prul met geheven vuistje is vertrokken (‘Ik ben mijn leven óók niet meer zeker!’) vertelt Juliana binnen, twee chihuahua’s op schoot, hoe graag ze als tolk in het nieuwe azc wil werken. In Markelo zong en danste ze met de kleintjes om ze iets te doen te geven: dat wil ze weer, desnoods als vrijwilliger.

Zo tweeslachtig als Juliana’s rol zie je het hier vaker. De gedeelde afkeer in Enschede is ook niet die van asielzoekers. Wel van een overheid die inspraak belooft, maar niet geeft. Enschedeërs mochten azc-locaties aandragen, er kwam een lijst van 72 plekken en bijna iedereen in Enschede was vóór een azc op Zuidkamp, het voormalige vliegveld, 10 minuten fietsen verderop. Toen besliste de gemeente alsnog iets heel anders.

Lopen we naar het huis van Kim en Raphaël Marchese. Asbestsaneerder Raphaël hield al een tirade in Pownews over waarden en normen ‘naar onze vrouwen toe’. De eerste die ‘Hello baby’ zegt, gaat tegen de vlakte, gromt hij nu. Maar vraag eens naar zijn naam: Marchese. Klinkt Italiaans, toch? Klopt, zegt Raphaël de Boze dan opeens verlegen: zijn eigen vader is een gastarbeider uit Sicilië.

Nog een spandoek in Dolphia. Wie het gedaan heeft ‘weet niemand’.

Steek ook nog even de straat over, pal tegenover het weiland waar het vervloekte azc moet komen. Daar heb je Het Eik, gekozen tot beste snackbar van Enschede. De mede-eigenaar is in 1985 gevlucht uit Tur Abdin in Zuidoost-Turkije. Hij heet Yakup Mutlu. Yakup is hier ‘met open armen ontvangen’, maar vindt 600 asielzoekers op deze plek ook wel wat veel. Yakup was vroeger onderwijzer. Nu serveert hij gracieus een schippersbal (langgerekte gehaktbal met mayonaise, uitgevonden in Enschede) aan zijn vaste klant Gerrit.

Integreren moet niemand, zegt Yakup, terwijl Gerrit stilletjes en met gebogen hoofd meeluistert. Maar iedereen moet een kans krijgen zich aan te passen.

Waarom de wijk Dolphia weer PVV zal stemmen

Door Margriet Oostveen, 3 februari 2017

Paul Krugerstraat in de wijk Dolphia.

Yakup Mutlu schudde mijn friet op een bordje en keek me streng aan. Hij is eigenaar van de gekozen ‘beste snackbar van Enschede’. Ook is hij een gevluchte Arameeër die in 1985 in Nederland belandde.

Yakup Mutlu vond me te voorzichtig. Over het door hem verwoorde gevaar van landen als Turkije, Syrië, Irak had ik de vorige keer bijvoorbeeld niet geschreven. ‘Jullie journalisten kijken óveral anders tegenaan. Realiseer jij je wel wat daar in de moslimwereld gebeurt?’

Arameeërs: door de islam verdrukte Syrische christenen die nu in een diaspora leven van Amerika tot India. Yakup komt uit Zuidoost-Turkije, sinds Byzantium al door Arameeërs bewoond en Tur Abdin genoemd, maar tegenwoordig heb je daar bijna alleen nog moslims. Yakup wilde ‘daarom’ niet op de foto. In Turkije was hij leraar, hier koos hij noodgedwongen voor de frituur.

De vorige keer had ik niet genoeg ruimte voor je, zei ik. Anderhalf jaar geleden kwam ik voor Yakups overburen: de wijk Dolphia aan de andere kant van de Gronausestraat, een van de eerste wijken die zich tegen een nieuw azc verzette. De spandoeken hingen dat najaar overal. In Dolphia heerst armoede en woningnood. En uitgerekend op de plaats waar de buurt voor de crisis sociale woningbouw was beloofd, moest toen opeens een azc komen.

Daarna de Turkije-deal. Eind vorig jaar bleek het azc opeens niet meer nodig. Yakup Mutlu (53) was even opgelucht als zijn buurtgenoten. ‘Ik ben ook een vluchteling, maar de wereld is sindsdien veranderd. Syrië kan hier ontploffen: ik begrijp die angst.’

Yakup vroeg wat eigenlijk zo erg was aan Wilders. ‘Wat is er erger dan de duizenden die in moslimlanden worden afgeslacht, gediscrimineerd of zich niet kunnen uiten?’

Ik vroeg of hij zelf soms PVV ging stemmen. Nee zeg, CDA natuurlijk, zei Yakup: ‘Wilders en Trump zijn niet zo gevaarlijk als jullie denken. Ik begrijp mijn buurtgenoten. Maar dat wil nog niet zeggen dat ik het met ze ééns ben.’

Later stak ik de straat over naar Dolphia. Deze keer bleven de meeste deuren dicht. De chihuahua’s, een geliefd hondenras in deze buurt, sprongen boven vensterbanken uit alsof er kleine trampolines onder stonden.

Steeds minder mensen praten nog zonder afspraken en voorwaarden. Flikker op met je media.

Marcel Verstege.

Wie wel wat zei, begon al snel over werk en flexcontracten. Marcel Verstege in de Paul Krugerstraat noemde Trump: ‘Trump heeft gewoon gelijk. Komt op voor zijn land, doet wat hij zegt en maakt dat nu al waar.’ In één adem vertelde hij over zijn werk, assemblage van plastic tuinmeubelen. Samen met Antillianen, Surinamers, Turken, Syriërs staat hij aan die machines, ‘en onder elkaar hebben we het hartstikke fijn’. Als de moslims moeten bidden lopen ze even weg en daar heeft niemand problemen mee.

Dus op dit punt had Marcel Verstege niet veel met Wilders en Trump.

Maar hij krijgt al jaren nul-urencontracten. In ploegendiensten, de nachtdienst duurt van elf uur ’s avonds tot zeven uur ’s morgens en hij hoort niet eerder dan een week tevoren wanneer hij moet komen. Hij verdient maximaal 1.200 euro per maand. Hij is 24 jaar en heeft een vrouw en een kindje en een krappe huurwoning die al 620 euro kost.

Marcel hapte even naar adem: ‘Al jaren. En er verandert niets. Niets!’

Misschien kon Wilders een begin forceren. Dát hoopte hij. En volgens Marcel bijna de hele buurt.

Aan de Gronausestraat deed ‘G.’ open, die na lang onderhandelen uitsluitend onherkenbaar in de krant wilde. Een gescheiden moeder van twee tieners. Na ruim een jaar had ze nog geen voet in de rest van Dolphia gezet, zo slecht stond de wijk bekend in de buurt met koopwoningen waar ze tijdens haar huwelijk woonde. Overal is wantrouwen, zei ik. ‘Klopt!’, zei G.

Ook zij zat klem. De thuiszorgorganisatie waar ze werkte gaf haar een vast contract voor vijf uur per week. ‘Per wéék!’ Verder moest ze het maar doen met invaluren.

Ook G. stemde PVV om dat flexcontract. Al jaren, niet dat het iets hielp, wie zag haar nog? ‘Trump vind ik heel eng. Al die Hitlertypes!’ Maar wie dacht dat alle zorgen over Trump ook Wilders minder populair zouden maken, die begreep er volgens haar niets van.

Yakup Mutlu dacht er in zijn snackbar precies zo over. ‘Alle mensen zijn bang te worden weggevaagd’, zei de Arameeër. ‘Probeer die angst te begrijpen.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.