De woningcorporatie als maatschappelijk werker: ‘Wij kunnen dit niet meer alleen’

Jong en oud wonen sinds eind 2018 samen in de Ravelijnflat in Bergen op Zoom. Leerlingen van ROC huren daar een appartement en moeten in ruil daarvoor een paar uur vrijwilligerswerk doen met de ouderen die er wonen (80 jaar gemiddeld). Stadlander hoopt de ouderen in de flat op die manier wat ondersteuning en ontspanning te bieden.
Jong en oud wonen sinds eind 2018 samen in de Ravelijnflat in Bergen op Zoom. Leerlingen van ROC huren daar een appartement en moeten in ruil daarvoor een paar uur vrijwilligerswerk doen met de ouderen die er wonen (80 jaar gemiddeld). Stadlander hoopt de ouderen in de flat op die manier wat ondersteuning en ontspanning te bieden.

Corpora­ties zijn geen maatschap­pe­lijk werkers. We kunnen dit niet meer alleen.

Bergen op Zoom – De grens is wel bereikt, valt Marc van der Steen van de Bergse woningcorporatie Stadlander met de deur in huis. Corporaties huisvesten steeds meer kwetsbare huurders: mensen met een laag inkomen die het zelfstandig niet redden en permanente begeleiding nodig hebben.

Dat begint serieus te knellen. ,,Corporaties zijn geen maatschappelijk werkers. De aantallen, maar ook de complexiteit van problemen bij de mensen worden te groot. We kunnen dit niet meer alleen”, aldus Van der Steen die onlangs Ton Ringersma opvolgde als hoogste baas van Stadlander.

De bestuurderswisseling werd gevierd met een symposium waarbij Jan Latten, bijzonder hoogleraar sociale demografie aan de Universiteit van Amsterdam, de lachers op zijn hand kreeg met een gevat verhaal over maatschappelijke trends en hoe die ingrijpen in de woningtoewijzing door corporaties.

Lang verhaal kort: vroeger was er zoiets als ‘volkshuisvesting’. Woningbouwverenigingen hielden zich bezig met het onderdak helpen van een brede bevolkingsgroep: sociale huur en koop en vrije sector huur. Ook mensen die wat meer verdienden, konden terecht bij de corporatie. Sinds 2016 mag dat niet meer. Woningcorporaties moeten zich, of ze dat nu fijn vinden of niet, focussen op huurders met lage inkomens.

De aantallen, maar ook de complexi­teit van problemen bij de mensen worden te groot.

Zorgtaken over de schutting

Tegelijkertijd begon het Rijk belangrijke zorgtaken over de schutting te kieperen bij gemeenten. Met in combinatie daarmee flinke bezuinigingen. Verzorgingshuizen gingen dicht. GGZ-instellingen moesten bedden inleveren. De nu afgezwaaide Ringersma veegde vorig jaar al de vloer aan met dat beleid. Want het klinkt prachtig dat ouderen zo lang mogelijk in hun eigen huis blijven en dat iedereen ‘in z’n eigen kracht wordt gezet’, maar in werkelijkheid zijn veel mensen niet bij machte om het zonder hulp te klaren. Vooral mensen met lage opleidingen en lage inkomens tobben daarmee. En laten dat nou net de huurders zijn van corporatiewoningen.

De wijk Gageldonk in Bergen op Zoom is in de voorbije jaren helemaal op de schop gegaan. Het is een van de stadsvernieuwingsprojecten van Stadlander.
De wijk Gageldonk in Bergen op Zoom is in de voorbije jaren helemaal op de schop gegaan. Het is een van de stadsvernieuwingsprojecten van Stadlander. © Tonny Presser © 201

Wat blijkt? De groep die begelei­ding nodig heeft, wordt steeds groter én de ondersteu­ning is permanent nodig

Ringersma en zijn opvolger Van der Steen (die jarenlang bij de Roosendaals/Bredase corporatie Alwel werkte -red.) zien de gevolgen in de woonbuurten. Ouderen die ‘fijn‘ zelfstandig wonen, maar moeten leunen op overbelaste mantelzorgers. Of helemaal niemand hebben om op te leunen. GGZ-patiënten die voorheen in een instelling zaten, maar het nu in een gewoon huis (doorgaans een sociale huurwoning) moeten zien te redden.

En dan zijn er ook nog de (zwerf)jongeren, statushouders, verslaafden en alleenstaande ouders met kinderen die na een scheiding en inkomensval (vooral vrouwen) aangewezen zijn op een corporatiewoning. Hierdoor ontstaan steeds meer concentraties van kwetsbare groepen. Een ontwikkeling die volgens Stadlander bij alle corporaties speelt.

Van der Steen benadrukt dat Stadlander zich verantwoordelijk voelt en al deze mensen waar mogelijk wil helpen. Maar het gaat doorwegen. ,,Toen de decentralisatiegolf begon, gingen we er als corporaties van uit dat we onze kwetsbare huurders tijdelijk zouden moeten begeleiden. Maar wat blijkt? De groep die begeleiding nodig heeft, wordt steeds groter én de ondersteuning is permanent nodig.”

Marc van der Steen, de nieuwe bestuurder van Stadlander. ,,Kwetsbare huurders hebben permanente begeleiding nodig.”
Marc van der Steen, de nieuwe bestuurder van Stadlander. ,,Kwetsbare huurders hebben permanente begeleiding nodig.”© Ankie Kop

De Bergse corporatie zet sinds enkele jaren klantbegeleiders in om vooral huurders met psycho-sociale problemen op de rails te houden. ,,Maar dat is geen basistaak van een huisvester. Natuurlijk wil Stadlander bijdragen aan huisvesting van bijzondere groepen. Die verantwoordelijkheid nemen we ook. Een corporatie is tegenwoordig een sociale coach voor huurders en voor een hele wijk. Maar we kunnen dit niet meer alleen.” Ook de gemeenten en zorginstellingen moeten meer verantwoordelijkheid pakken en niet denken dat de corporaties het allemaal wel oplossen, is de boodschap van Stadlander.

Ringersma zei vorig jaar dat huurders die het wel op eigen kracht rooien, ook in bescherming genomen moeten worden. ,,Zij willen ook normaal wonen.”

Volgens professor Jan Latten moeten corporaties niet de illusie hebben dat er snel meer hulp voor bijvoorbeeld thuiswonende ouderen beschikbaar komt: de vergrijzing neemt alleen maar toe, terwijl het aantal mantelzorgers afneemt. Wie er dan voor de (dementerende) ouderen in de wijk gaat zorgen? De ouderen zelf. Latten zag het al voor zich: een soort ‘vriendenerf’ van woningen waar ouderen bij elkaar wonen en voor elkaar zorgen. Idee: een voormalig schoolgebouw omvormen tot zo’n vriendenerf. ,,Gaan ouderen ook weer samen naar school.”

Een corporatie is tegenwoor­dig een sociale coach voor huurders en voor een hele wijk. Maar we kunnen dit niet meer alleen.

Bron: BN de Stem.

___2019-08-14_20-38-03

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.