Waarom iedereen wil werken bij Humanitas Deventer

Mooie drie-eenheid: liefde, samen, positief. Als je die drie samen doet wil iedereen bij jou werken. Klinkt simpel maar als het niet alle drie puur is wordt het lang tobben #personeelstekort #zorg

Humanitas Deventer
Bij Humanitas Deventer is iedereen welkom. Op elke woonlaag, dat zijn er zes, woont een student. Foto’s: Joris Fotografie

In deze tijd van grote arbeidstekorten in de zorg, gaat Humanitas in Deventer met wachtlijsten voor nieuwe medewerkers tegen de trend in. Iedereen wil er werken. Hoe dat kan? ‘Kom zelf maar kijken’, zegt Gea Sijpkes, sinds 2012 bestuurder, in Zorgvisie magazine. ‘Beter dan dat kunnen we het niet uitleggen’.

Wie bij Humanitas Deventer binnenkomt, loopt meteen een huiskamersetting in. Boekenkasten staan tegen de wanden en bewoners kunnen in comfortabele fauteuils hun koffie drinken. De ambitie van Humanitas is het meest warme en gastvrije huis in Deventer te zijn, open voor iedereen, midden in de samenleving. Kom bij bestuurder Gea Sijpkes niet aan met woorden als intramuraal. ‘Mensen tussen muren plaatsen. Hoe durf je…’

Drie kernwaarden binnen Humanitas

Institutionalisering vindt Sijpkes al een even verschrikkelijk woord. ‘We moeten de schotten tussen instellingen weghalen. Je stopt mensen daarmee in hokjes, je haalt ze weg uit het gewone leven. Daar doen we hen tekort mee.’ De ambitie wordt niet zozeer gevoed met geld, benadrukt ze, als wel met drie kernwaarden: liefde, samen en positief. ‘We kijken met liefde naar mensen, samen omdat je altijd in relatie staat met de ander en positief omdat we alleen kijken naar wat iemand kan en wat mogelijk is.’ Een grote troef hierin is de jeugd. ‘Zorg is de eerste voorwaarde voor leven, maar het is niet het leven zelf. Dat brengen de jongeren hier binnen.’

Daarom tref je bij Humanitas behalve ouderen ook studenten aan en tienermoeders die ’s avonds zitten te chillen op de bank. Kinderen spelen er samen met ouderen met modeltreinen en regelmatig lopen wijkbewoners binnen voor een activiteit of gewoon een kop koffie. Het is geen verpleeghuis, maar een gemeenschap, benadrukt Sijpkes. Deze bestaat uit 160 ouderen met een verpleeghuisindicatie, 252 medewerkers en 160 vrijwilligers die amper hoeven te worden geworven, want honderden mensen melden zich er jaarlijks aan. Het ziekteverzuim bedraagt 4,3 procent, wat onder het landelijk gemiddelde is. Verloop onder het zorgpersoneel vindt alleen plaats als medewerkers met pensioen gaan of zich willen specialiseren. Iedereen wil bij deze gemeenschap horen.

Het gewone leven

Peter Daniëls, een grote man met zijn lange grijze haar in een staart, verzorgt de rondleiding. Hij heeft een gulle lach en zijn ogen glimmen. Hij is ‘medewerker van het gewone leven’. Nadat de instelling voor verstandelijk beperkten waar hij jaren werkte failliet ging, kwam hij vijf jaar geleden via het UWV bij Humanitas terecht in een innovatietraject. ‘De enige eis was dat ik goed met mensen kon omgaan. De functie moest ik zelf invullen. Dat pakte heel goed voor mij uit. Ik kan hier al mijn talenten laten zien. Die liggen vooral op het vlak van het verbinden van mensen door alle lagen heen. Of het nou om het regelen van een horlogebandje gaat of de begeleiding van een bouwproject, ik ben de spin in het web en bemoei me met alles en iedereen. Ik mag kritisch zijn en vragen stellen, mits op basis van respect en gelijkwaardigheid. Vroeger kon ik daarvoor ontslagen worden, nu word ik ervoor betaald. Alles kan hier, als het maar ten goede komt aan de bewoners.’

‘Kijk’, wijst Daniëls naar een tafel. ‘Daar zit een plakstudent. Zij heeft hier onderzoek gedaan, maar na het afronden van haar studie komt ze af en toe nog langs.’ We gaan een gang door en treffen in een ontmoetingsruimte aan tafel, onder een sfeervolle kroonluchter, een groep bewoners die op het middageten wacht. Aan een tafeltje ernaast zitten twee studenten communicatie die stage lopen binnen Humanitas en een glossy voor de gemeenschap maken. ‘Je kunt hier overal zitten’, zegt Daniëls, ‘want het idee is dat je overal andere mensen kunt ontmoeten. Dat is het gewone leven’.

In een achtervleugel van het huis, waar de fotoserie ‘Alzheimer Fluisteren’ hangt en waarvoor Adelheid Roosen ook Deventer aandeed, bevindt zich een entree waar vooral de bewoners uit de wijk Keizerslanden gebruik van maken. ‘Een huiswerkklas, bijeenkomsten voor tienermoeders, fitness, workshops, lezingen, tuinieren in onze tuin’, somt hij op. ‘Er wordt van alles gedaan en waar het kan samen met de bewoners in huis.’

Peter Daniëls: ‘Alles kan hier, als het maar ten goede komt aan de bewoners’

Oud en jong

Op elke woonlaag, zes in het totaal van het huis, woont een student. Bestuurder Sijpkes hing daarvoor eenvoudigweg een briefje op het prikbord van een hogeschool. De studenten die nadrukkelijk geen zorgstudie doen – anders wordt het toch een stage – mogen gratis wonen op voorwaarde dat ze een goede buur zijn. Met toerbeurten verzorgen ze ‘s avonds de broodmaaltijd voor de bewoners. Die zijn daar zeer over te spreken. ‘Altijd in voor een geintje’, zegt een 88-jarige mevrouw. ‘Een student racete een keer met mij op de rollator door de gang, We hebben zo gelachen.’

‘Oud en jong mengt zich heel natuurlijk’, zegt Sijpkes. ‘In het begin klaagde de zorg nog wel eens dat een student ’s nachts om vier uur thuiskwam en dat er een alcohollucht hing in de lift. Maar dat hoort erbij. Zolang ze niet voor overlast zorgen, mogen ze ook feestjes geven. Die beginnen niet eerder dan 10 uur ’s avonds, als alle gehoorapparaten uitgaan. Dan balen sommige bewoners ervan dat ze er niets van hebben meegekregen. Vriendjes en vriendinnetjes mogen ze ook meenemen, dat is dan meteen het gesprek van de dag. Het werkt ook de andere kant op. Toen de vader van een studente was overleden, vond zij troost bij de bewoners die allemaal lief voor haar waren.’

Humanitas veilige basis

Humanitas vormt ook een veilige basis van wonen en werken voor jongeren die niet zo goed meekomen in de snelle vaak complexe samenleving. Sijpkes kwam op het idee door de woonstudenten. ‘Wat wij van hen meekregen was dat als je hier bent de wereld vertraagt’, zegt ze. ‘Als je die vertraging niet ziet als zwakte, maar als kracht, wat kun je daar dan mee? We begonnen twee jaar geleden met Marc, die niet meer goed paste in een instelling voor verstandelijk beperkten. Hij wilde meer, op zichzelf wonen, maar wel met een back-up op de achtergrond. In de flat achter ons kon hij een woning huren. Bij ons kon hij aan het werk als facilitair medewerker. Ook met jongeren zoals Marc laden we onze ambitie. Hij brengt zoveel blijheid, dat is onbetaalbaar. En je ziet hoe deze jongeren opknappen van het vertraagde gewone leven. Het is precies wat ze nodig hebben. Ik heb op een gegeven moment de woningcorporatie gebeld met de vraag of ze niet een paar appartementen in de flat konden vrijhouden voor die jongelui. Het zijn er op het moment vijf.’

‘Ik ben hier heel blij,’ bevestigt de 28-jarige Marc Nijborg. ‘Bij mijn geboorte had ik zuurstofgebrek en daarom ben ik in bepaalde dingen, zoals plannen en organiseren, niet zo goed. Wat ik hier zo fijn vind, is de saamhorigheid, de positieve sfeer en de vrijheid die je krijgt. Anders dan mensen soms denken, is dit geen stoffig huis, het is hier heel fris. Ik laad met een klein team vrachtwagens uit en zorg dat alles op de goede plek komt. Dat is leuk, want ik ben overal in huis bezig en ken alle bewoners. Ook begeleid ik jongens van een praktijkschool die hier stage lopen. Ik leer ze hoe ze moeten werken. Door onze energie en uitleg zie je ze groeien. Ze komen hier binnen als een klein klompje en gaan naar buiten als sterke jongens. Dat maakt me trots.’

Goede vibes

Sijpkes is een kei in out-of-the-box denken. De inspiratie daarvoor deed ze al tijdens haar studie op met Goffman’s Concept van Total Institution. ‘Ik ben altijd een tegenstander geweest van een systeem waarin een kleine groep machtshebbers het voor het zeggen heeft. Ons soort instellingen heeft daar kenmerken van en dat kan nooit de bedoeling zijn. Als het systeem belangrijker is dan de mensen, dan gaat er iets fout.’
In financieel beheer noemt Sijpkes zichzelf poundwise en pennyfoolish. ‘Qua formatieplaatsen houd ik het strak, maar kleine dingen, hoe gek ook, moeten kunnen.’

Zo werd bijvoorbeeld tijdens de hittegolf van afgelopen jaar een beachcompetitie georganiseerd. Door het hele huis heen vormden zwembadjes, badeendjes, badjassen aan en cocktailbars een strandsfeer die werd afgesloten met een cocktailparty en prijzen.’ Dat kost heel weinig’, zegt Sijpkes, ‘maar je hebt wel veel lol en het geeft goede vibes in huis.’

Buurtmaatjes in Humanitas

Verzorgende Willem Jan Woestenenk vertelt hoe de zussen van een bewoonster met halfzijdige verlamming zo graag met haar op vakantie naar Spanje wilden. ‘Ik kan alles regelen in Nederland zei ik, maar niet in Spanje. Het was een grapje, maar Gea had zoiets van: natuurlijk kan dat. Dus ben ik tien dagen – waarvan een paar verlofdagen – mee geweest op vakantie, dat was heel leuk.’

Natuurlijk is het niet alleen lang leve de lol bij Humanitas. Er zijn ook de bewoners die verdwalen in hun eigen leven en op de gangen. Omdat het zorgpersoneel daar niet altijd tijd voor heeft, zijn met de vrijgekomen kwaliteitsgelden buurtmaatjes ingeschakeld. Sijpkes: ‘Gewone mensen met het hart op de goede plek. Ze nemen de bewoners bij de arm als ze dwalen, bakken een cake met ze, doen een spelletje zodat de onrust afneemt. Het is een groot succes.’

Eigen verantwoordelijkheid

De manier van werken brengt veel eigen verantwoordelijkheid met zich mee. Zo heeft elke afdeling een budget dat ze naar eigen inzicht mag besteden en medewerkers hoeven het niet voor elk wissewasje hogerop te zoeken. ‘Dat is juist prettig’, vindt verzorgende Woestenenk. ‘Want anders ga je maar achterover leunen. Ik kan nu zelf observeren en overleggen. Als ik me zorgen maak over een patiënt, kan ik als ik wil zelf de huisarts bellen. Ik heb het gevoel meer gerespecteerd en gewaardeerd te worden.’

‘We hebben wel veel oog voor die eigen verantwoordelijkheid,’ zegt Ajla Mandic, HR-adviseur. ‘Daarom kunnen medewerkers altijd bij ons terecht, we zijn heel laagdrempelig. We willen inspirerend en coachend leiderschap binnen Humanitas en daarmee medewerkers optimaal faciliteren en in hun kracht zetten. In plaats van ouderwetse functioneringsgesprekken hebben we de Qik-Cyclus ontwikkeld. Per team brengen we elkaars kwaliteiten, valkuilen en ontwikkelpunten in kaart en oefenen we met het geven en ontvangen van feedback. Dat vertalen we vervolgens in een individueel Qik-gesprek, dat iedere medewerker met zijn leidinggevende heeft.’

Wereldwijde uitdaging

Buiten de systemen en instellingen omdenken is volgens Sijpkes een wereldwijde uitdaging in alle landen waar jongeren zich niet vanzelfsprekend meer met ouderen verbinden. ‘De wereld’, tot nu toe een veertigtal landen, staat dan ook vaak op de stoep in Deventer om te kijken hoe Humanitas het doet. ‘Ook in Nederland is de belangstelling nu groeiende’, signaleert Sijpkes. Zelf reist ze ook regelmatig op uitnodiging om zoals afgelopen jaar in Amerika en Australië te spreken over het Humanitas-concept. En als zij niet kan, gaat bijvoorbeeld Peter Daniëls, die het verhaal eveneens goed kan vertellen. Zo reisde hij met drie collega’s naar de OESO-vergadering in Parijs. ‘Omdat vliegen toch een beetje duur was, mochten we de auto van Gea lenen.’ Hij straalt.

Bron: Zorgvisie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.