ADHD. Ongeloof na onzorgvuldige diagnose

Veel kinderen kregen de laatste decennia een DSM-classificatie ADHD, een psychiatrische stoornis. Zo’n diagnose krijgt een kind niet zomaar. Tenminste, dat mag je hopen.

Door Hans Koppies en René Peters, 24 mei 2020

‘Slechts in 4 procent van de gevallen is een oudertraining aangeboden’.

Tussen 2003 en 2013 is het aantal kinderen dat ADHD-medicatie voorgeschreven kreeg, verviervoudigd, ofwel bijna 4,5 procent van de kinderen tussen de 4 en 18 jaar. Pas na een kritisch rapport van de Gezondheidsraad in 2014 nam dit aantal af. Een onderzoek naar deze explosieve toename van Ritalin-gebruik is dus een prima idee. Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Pieter Hoekstra en anderen hebben namens kennisinstituut ZonMW 500 dossiers (uit 2008 en 2012) van kinderen met de classificatie ADHD bestudeerd. De conclusies van dit onderzoek, die begin april naar buiten kwamen, zijn ronduit schokkend. In vrijwel alle gevallen is niet gewerkt conform de richtlijnen. En is kinderen op basis van een in veel gevallen onzorgvuldig gestelde diagnose methylfenidaat (‘Ritalin’) voorgeschreven.

Dit is schadelijk voor kinderen. Om bij een kind een psychiatrische stoornis te kunnen vaststellen, moet aan een aantal voorwaarden voldaan zijn. De ernst van het probleemgedrag moet worden beoordeeld en er moet goed en gestructureerd gesproken zijn met ouders en leerkrachten. Bekeken moet worden of oplossingen mogelijk zijn zonder medicatie door bijvoorbeeld ouders en leerkrachten te ondersteunen in het omgaan met het drukke gedrag. Bovendien moet nagegaan worden of medicatie inderdaad effect heeft. En of die effecten naar verloop van tijd nog steeds zichtbaar zijn. Het is onaangenaam om te lezen, maar uit het onderzoek van Hoekstra – die, hoewel zelf kinderpsychiater in een Groningse ggz-instelling, verrast is door de resultaten – blijkt dat bijna nergens aan die voorwaarden voldaan is. De ernst van het probleemgedrag is in 99 procent van de gevallen niet aangetoond. In verreweg de meeste gevallen vonden er geen semi gestructureerde gesprekken met de ouders plaats. Slechts in 4 procent van de gevallen is een oudertraining aangeboden. En als klap op de vuurpijl reageert 60 procent van de kinderen even goed op een placebo als op Ritalin.

Veel kinderen met ADHD kregen en krijgen Ritalin voorgeschreven. Ritalin behoort tot de groep amfetaminen. Zulke pillen geef je niet zomaar. En zeker niet aan kinderen. Want er zijn ernstige bijwerkingen. Toch is dat overduidelijk op zeer grote schaal wel gedaan. Wij weten niet wat we erger vinden. Het feit dat men zich bij het stellen van zware diagnoses en het voorschrijven van medicatie niet aan professionele richtlijnen heeft gehouden. Of het feit dat deze snoeiharde onderzoeksconclusies niet tot ophef en discussie leiden. Wij zouden verwachten dat kinderpsychiaters, psychologen en orthopedagogen – en niet te vergeten huisartsen – na het lezen van dit onderzoek over elkaar heen zouden buitelen om duidelijk te maken dat het onderzoek volkomen onjuiste conclusies trekt. Of tenminste om duidelijk te maken dat het er tegenwoordig allemaal veel beter aan toe gaat. Niets van dit alles. Het is oorverdovend stil. En die stilte baart ons zorgen.

Wij zeggen niet dat ADHD niet bestaat of dat Ritalin niet zou mogen worden voorgeschreven. Dat is niet onze expertise. Wij zeggen wel dat het stellen van een psychiatrische diagnose bij kinderen en de behandeling zorgvuldig moeten gebeuren. Wij willen niet dat de schokkende conclusies uit het onderzoek van Hoekstra voor kennisgeving worden aangenomen. Wij roepen op tot een gedegen debat en een open gesprek tussen alle betrokkenen om te komen tot niet vrijblijvende conclusies. Wat niet uit het oog mag worden verloren: ook in de jeugdzorg geldt primum non nocere.

Hans Koppies is orthopedagoog/publicist; René Peters is Tweede Kamerlid namens het CDA en woordvoerder jeugdzorg.

Bron: Brabants Dagblad.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.