De Nederlandse burger is door opeenvolgende regeringen op groteske wijze genaaid

Door Bert Wagendorp, 9 juni 2020.

Er komt een ‘historisch diepe recessie’ aan. Ik had al zo’n donkerbruin vermoeden en jawel. Volgens de economen van RaboResearch wordt het met een krimp van het bbp van 6 procent zelfs de diepste dip in honderd jaar. Die van De Nederlandsche Bank zien het ook duister in en het CPB is evenmin optimistisch. Elders kachelt het naar verwachting nog harder achteruit, maar dat is een schrale troost.

Volgens het geldende paradigma (groei is goed, krimp is slecht) is de situatie dus slecht. Maar misschien moeten we ons gaan afvragen of het wel terecht is dat we van het bbp de maat aller dingen hebben gemaakt.

Niet helemaal toevallig heb ik net Fantoomgroei van voormalig Volkskrant-journalist Sander Heijne en Hendrik Noten gelezen, een absolute aanrader. Heijne en Noten zijn geen economen, maar ze zijn wel diep in het fenomeen groei gedoken en leggen in heldere taal uit wat er mis mee is. Dit: de meeste burgers merken helemaal niks van economische groei. Voor hen is het fantoomgroei.

Ik vraag me al jaren af hoe het kan dat we in een steeds rijker land als Nederland toch tot vervelens toe worden geconfronteerd met bezuinigingen en lastenverzwaringen. Waarom zorg, cultuur, onderwijs en ander sectoren in het publieke domein na de vorige recessie op rigoureuze wijze werden uitgekleed en kapotbezuinigd.

Het antwoord van Heijne en Noten is ontluisterend. De afgelopen veertig jaar, sinds Lubbers’ Akkoord van Wassenaar van 1982, zijn bezuinigingen systematisch afgewenteld op de burger en de publieke uitgaven. Opeenvolgende regeringen stelden economische groei en de belangen van het grote bedrijfsleven steevast boven welvaart en welzijn van de bevolking.

De uitkomst was dat bij de grote bedrijven het geld ‘tegen de plinten klotste’, dat de ongelijkheid sterk toe- en de leefbaarheid afnam. Dat ceo’s en aandeelhouders hun zakken vulden, maar dat de burger amper iets merkte van de spectaculaire groeicijfers en de kwaliteit van publieke voorzieningen achteruit zag gaan. Dat marktwerking een ideologie werd en we ‘steeds harder moeten werken voor steeds minder’, dat jongeren het perspectief op een vaste baan en een huis werd ontnomen. 

Dat de economische groei tot sociale krimp leidde.

Waarschuwing: het lezen van Fantoomgroei maakt je woedend. De Nederlandse burger is door opeenvolgende regeringen op groteske wijze genaaid. Opeens begrijp je hoe revoluties ontstaan.

De vraag is nu, hoe we straks de krimp en gegroeide staatsschuld gaan opvangen. In Den Haag zijn ze op het ministerie van Financiën ongetwijfeld al aan het kijken waar straks kan worden bezuinigd en welke lasten omhoog kunnen. En hoe daarbij het bedrijfsleven kan worden ontzien.

Mark Rutte is een prima manager van virusuitbraken, maar geen man die graag nadenkt over een andere economische structuur dan de bestaande. Ook als alles erop wijst dat we niet langer kunnen doorgaan op de huidige weg en het een uitgelezen moment is om het roer om te gooien. Zijn inmiddels tot heilige uitgeroepen Nieuw-Zeelandse collega Jacinda Ardern doet dat wel: ‘Economische groei die leidt tot slechte sociale uitkomsten is geen succes. Het is een mislukking.’ Zij wil af van het heilige geloof in groeicijfers en haar beleid baseren op indexen waarin het welzijn van de bevolking centraal staat.

Klinkt voor de hand liggend, maar dat is het dus niet.

Bron: de Volkskrant.

Eén reactie

Laat een reactie achter op De Nederlandse pensioenfondsen zijn de ware aasgieren – Mensen en gedrag Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.