Corona wil maar niet wijken in de VS en piekt nu vooral in het zuiden

In Florida, Texas en Arizona ging de lockdown te vroeg van het slot. Gouverneurs bagatelliseerden de pandemie en moedigden burgers aan weer gewoon te gaan doen. Burgemeesters en andere lokale autoriteiten die wel maatregelen wilden nemen verboden ze dit doen.

Het wachten is op het moment dat naar goed Amerikaans gebruik een advocaat namens nabestaanden een zaak aanspant en een gouverneur of Trump zelf aanklaagt wegens dood door schuld.

Dood door schuld houdt in dat er iemand is overleden door een verwijtbare handeling (of nalaten hiervan), zonder dat er opzet in het spel hoeft te zijn geweest.

Ziekenhuizen in Houston, Texas, kunnen de toestroom van coronapatiënten amper aan. Er moeten hardes keuzes worden gemaakt wie gered wordt.Beeld Foto Mark Felix / AFP

In het zuiden van de Verenigde Staten woekert de corona-epidemie zonder al te veel beperkingen door. President Trump probeert zoveel mogelijk te doen alsof er niets aan de hand is. 

Door Michael Persson, 10 juli 2020.

Het aantal slachtoffers van het coronavirus vertoont in de Verenigde Staten weer een stijgende lijn, doordat de ­ pandemie in de maand juni zonder al te veel beperkingen heeft kunnen voortwoekeren. Sommige staten in het zuiden zitten tegen een crisissituatie aan.

Het aantal doden in de VS kwam donderdag uit op 874. In Florida, Texas en Arizona, de zwaarst getroffen staten, waren de aantallen hoger dan op enig ander moment dit jaar. De pieken in die staten zaten allemaal rond de honderd doden per dag. Ook de weekgemiddeldes blijven stijgen.https://flo.uri.sh/visualisation/3137638/embed?auto=1A Flourish chart

Het dagelijkse dodental komt nog niet in de buurt van de eerste nationale pandemiepiek, toen vooral in het noordoosten 2.700 doden per dag vielen. Want hoewel meer inwoners van de zuidelijke staten het virus lijken te hebben (zo’n 20 procent van de bevolking test positief), is de kans dat zij sterven lager.https://flo.uri.sh/visualisation/3137602/embed?auto=1A Flourish chart

Virusdragers jonger

Ten eerste zijn de virusdragers ­gemiddeld zo’n vijftien jaar jonger. In Arizona is ongeveer 60 procent van de besmette personen jonger dan 44 jaar; in New York was dat in april maar 20 procent. Deze ‘jongeren’ hebben een veel grotere kans de ziekte te overleven, al ondervinden sommigen van de overlevenden blijvende schade. Ten tweede weten artsen nu beter hoe ze de ziekte moeten bestrijden, onder meer met het anti­virusmiddel remdesivir. Fabrikant Gilead meldde vrijdag een daling van 62 procent van de sterftekans ­onder ernstig zieken die met het middel worden behandeld.

Die twee factoren zijn echter niet voldoende om de crisis te temmen. Tientallen ziekenhuizen in Arizona, Florida, Mississippi en Texas melden dat er geen plek meer is voor covid-patiënten. Ook blijken er tekorten aan personeel en remdesivir, waardoor er soms harde keuzes moeten worden gemaakt wie er gered wordt en wie niet.

‘Ernstig voortdurend probleem’

‘Als land, wanneer je ons vergelijkt met andere landen, kun je niet zeggen dat we het geweldig doen’, zei Anthony Fauci, de directeur van het Amerikaanse nationale gezondheidsinstituut en de belangrijkste adviseur van het Witte Huis, donderdag tegen Fivethirtyeight, de website voor statistiekliefhebbers. In een ­interview met de Financial Times zei Fauci dat de VS ‘een ernstig voort­durend probleem’ hebben.

Beeld Los Angeles Times via Getty Images

Fauci zei dat met name de zuidelijke staten veel te veel haast hebben gemaakt met het heropenen van hun economie, begin mei. ‘Sommige staten hebben de richtlijnen en aanbevelingen om veilig en voorzichtig te openen, in de wind geslagen. Zeker Florida is over een paar slagbomen heen gesprongen.’

De arts zei dat hij president Trump sinds 2 juni niet meer heeft gesproken. In een reactie op het interview zei Trump dat Fauci ‘grote fouten’ heeft gemaakt.

Republikeinse gouverneurs

Arizona, Texas en Florida worden geleid door Republikeinse gouverneurs, die net als de president dachten dat het vanzelf wel over zou gaan en de problemen negeerden of bagatelliseerden. ‘Als je kijkt naar de draconische maatregelen die zijn genomen in sommige staten… dan zie je dat Florida het beter heeft gedaan’, zei gouverneur Ron DeSantis eind april, toen hij door Trump in het Witte Huis was uitgenodigd om de heropening van het land te vieren.

In Arizona, op dit moment de staat met de meeste doden in verhouding tot het aantal inwoners, moedigde gouverneur Doug Ducey eind mei zijn inwoners aan de draad zo enthousiast mogelijk weer op te pakken. ‘Het is veilig buiten. Ik wil de mensen aanmoedigen eropuit te gaan, een geliefde mee uit eten te nemen, lekker te gaan winkelen.’

In veel zuidelijke staten wilden burgemeesters en andere plaatselijke ­autoriteiten wel maatregelen nemen om de verspreiding van het virus tegen te gaan, maar dat werd verboden door de gouverneurs.

Mark Felix / AFPBeeld Hollandse Hoogte / AFP

Mondkapjes politiek symbool

Inmiddels denkt Ducey er anders over. Op 29 juni sloot hij de cafés, theaters en fitnesscentra in Arizona weer. Restaurants mogen nog maar voor de helft worden gevuld. Ook in Texas werden de cafés gesloten. Maar een mondkapjesgebod, zoals New York in april voor openbare plekken invoerde, is nergens in het zuiden van toepassing.

Mondkapjes zijn een politiek symbool geworden door de weigering van president Trump er een te dragen. Hoewel ze de laatste dagen ook door prominente Republikeinen worden aanbevolen, zoals Senaatsleider Mitch McConnell, blijven veel conservatieven ze zien als een middel om hun de mond te snoeren.

Trump zelf probeert nog steeds zo veel mogelijk te doen alsof er niets aan de hand is. Hij drong afgelopen week fel aan op de volledige heropening van de scholen in het najaar, los van de virussituatie (hij dreigde anders de financiering in te trekken, voor zover dat mogelijk is). Wel stelde hij een voor zaterdag geplande verkiezingsbijeenkomst in New Hamp­shire, waartegen zelfs plaatselijke ­Republikeinen hadden geprotesteerd, ‘uit veiligheidsoverwegingen’ voor onbepaalde tijd uit. Vanwege een dreigende storm.

Bron: de Volkskrant.

Zoeken naar een zondebok bij corona lijkt een heilloze weg

De eerste schadeclaims vanwege coronaschade zijn al ingediend: maar hoe reëel zijn zulke eisen.

Door Bertho Nieboer en Fabian Berkhof, 15 juli 2020.

Sergio Mattarella, president van Italië (midden), Giorgio Gori, burgemeester van Bergamo (2e van rechts) en President van de regio Lombardije (links) op de monumentale begraafplaats van Bergamo, nadat ze kransen legden om de slachtoffers van het coronavirus te herdenken.Beeld AFP

Nu de kruitdampen van de eerste (en hopelijk enige) grote golf van Europese covid-19-patiënten langzaam is opgetrokken, komt als vanzelf de schuldvraag naar boven. Een patroon dat wij herkennen uit respectievelijk de medische en juridische praktijk: na een calamiteit is er eerst het overleven, daarna het verwerken en vervolgens de reflex van het zoeken naar een zondebok. 

In overdrachtelijke zin zou je kunnen zeggen dat die zoektocht in het menselijk dna zit, met als eerste voorbeeld de parabel van Adam en Eva: God vraagt aan Adam waarom hij van de verboden vrucht heeft gegeten, Adam geeft de schuld aan Eva, die op haar beurt de slang weer de schuld geeft. 

Recente corona­gerelateerde voorbeelden zijn de groepsclaim die is neergelegd bij de rechtbank van Tirol namens 4.500 wintersporters, onder wie 331 Nederlanders, en de aangifte die tientallen bewoners van Bergamo tegen de overheid hebben ingediend omdat die het virus compleet onderschat zou hebben. De Facebookgroep Noi denunceremo (‘Wij doen aangifte’) kent inmiddels ruim 59 duizend leden. Het is wachten totdat ook in ons land de eerste aansprakelijkheidskwesties zich aandienen. Wel zagen we inmiddels een aantal claims richting het laboratorium van het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht vanwege vals-positieve testen; de motivatie was dat men door de verplichte isolatiemaatregelen persoonlijke schade zou hebben ondervonden.

Hebben dergelijke claims kans van slagen? Is het aannemelijk dat in een procedure bewezen kan worden van wie iemand het coronavirus heeft overgedragen gekregen en kan dat dan ook die persoon worden aangerekend? 

Buiten contractuele relaties, zoals bijvoorbeeld de arbeidsrelatie tussen een werkgever en werknemer, geldt volgens ons recht het principe van de onrechtmatige daad (beschreven in artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek); alleen op basis daarvan zou een vordering kunnen worden toegewezen. Om te spreken van een onrechtmatige daad is vereist dat er is voldaan aan de eisen die de wet op dit punt stelt: 1) er moet aantoonbaar sprake zijn van schade; 2) er moet een onrechtmatige gedraging verricht zijn, zoals bijvoorbeeld het overtreden van de anderhalvemeterregel of een gedraging in strijd met wat in het maatschappelijk verkeer betaamt; 3) er moet een causaal verband tussen de gedraging en de schade zijn, dus moet komen vast te staan dat de besmetting evident afkomstig is van de gedaagde partij; 4) deze moet voorts toegerekend kunnen worden aan deze persoon; en er dient 5) sprake te zijn van relativiteit, omdat de overtreden norm ­bescherming moet bieden tegen de geleden schade.

Ons inziens zal met het oog op het percentage vals-negatieve testen tot wel 30 procent en het ontbreken van een unieke ‘rna-code’ per virusstam vrijwel niet aan de 3de en 4de eis worden voldaan.

Wie eist bewijst immers. Ook is niet duidelijk of de gegeven overheidsregels beogen bescherming te bieden tegen de schade, zoals die door het slachtoffer is geleden (punt 5).

GGD-directeur Sjaak de Gouw heeft recent in een interview verklaard dat het meestal niet lukt om te achterhalen waar besmette coronapatiënten het virus hebben opgelopen. Daar zou de nieuw te lanceren corona-app verandering in moeten brengen.

Wij vragen ons dat in het licht van het voorgaande af: wie gaat er vrijwillig meewerken aan het leveren van bewijs voor de onder punten 3 en 4 genoemde vereisten en daarmee het risico lopen om aansprakelijk te worden gesteld?

Wij verwachten de aankomende tijd ondanks het voorgaande een toename van het aantal claims en aanklachten na schade door coronabesmettingen. Door de eis van identificatie bij bijvoorbeeld restaurants wordt de mogelijkheid om de mogelijke bron(nen) aan te wijzen immers in de hand gewerkt. Mede vanwege de zware bewijslast moet het voor mensen duidelijk zijn dat dergelijke aansprakelijkheidskwesties weinig kans van slagen hebben.

Daarbij komt nog dat de fysiek gestelde schade in euro’s niet eenvoudig is vast te stellen, dat er mogelijk meerdere coronaveroorzakers kunnen zijn en er mogelijk sprake kan zijn van zogenaamde eigen schuld. Lukt het wel om een positief vonnis te verkrijgen, dan zal ook nog moeten worden bezien of de ‘bron’ die mogelijk door meerderen wordt aangesproken wel verhaal kan bieden. Bezint eer ge claimt.

Bertho Nieboer is gynaecoloog en hoofdredacteur van Medisch Contact  en Fabian Berkhof is advocaat en specialist in aansprakelijkheidsrecht

Bron: de Volkskrant.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.