Transformeren doen we samen

Nederland is in transitie en gemeenten staan voor de opgave bij die ontwikkeling aan te sluiten. De transformatie voltrekt zich op alle fronten in de samenleving en bij de overheid. In de economie spelen zzp‘ers en de digitalisering een steeds prominentere rol. Burgers nemen steeds vaker zelf het initiatief om dingen te doen die voorheen op het terrein van de overheid lagen. Ze richten zorgcorporaties op, nemen collectieve windmolens of richten sociale ondernemingen op. En dan is er de ingrijpende transformatie van het sociaal domein. Om die tot een succes te maken, moeten gemeenten zichzelf in veel opzichten opnieuw uitvinden. Dat is een complexe veranderopgave, die veel vergt van de hele organisatie.

Sinzer Blog | Transitie

Van binnen naar buiten

Deze transformatie draait om een beweging van binnen naar buiten. Hoe komt de gemeente dichter bij de burger? De schijnwerpers staan op de uitvoering en niet langer alleen op het beleid. Sociale teams komen namens de gemeente aan de keukentafel. Gemeenten bouwen aan een partnerschap met aanbieders van zorg en welzijn. Meer dan ooit is een ambtelijke organisatie nodig die interactie zoekt met de samenleving.

De organisatieopgave van de gemeente

De eigen bedrijfsvoering en het HRM-beleid krijgen een nieuwe rol en vormen de motor achter de strategische organisatieontwikkeling van de gemeente. RadarAdvies komt verschillende organisatieopgaven tegen bij de gemeente. Enkele voorbeelden:

  • De gemeente heeft een visie op de samenleving… maar legt het initiatief bij inwoners, ondernemers, scholen en andere maatschappelijke partijen.
  • De gemeente krijgt meer verantwoordelijkheid… maar wil die ook loslaten en professionals het vertrouwen geven.
  • De gemeente wordt opdrachtgever… maar ook samenwerkingspartner van instellingen (die soms vele malen omvangrijker zijn dan zijzelf is).
  • De gemeente krijgt meer budget… maar ook minder geld.
  • De gemeente heeft vooral beleidsexperts in dienst… maar heeft misschien wel meer behoefte aan innovators en netwerkers.
  • Ondersteunende diensten hebben een interne opdracht… maar moeten duurzaam bijdragen aan de herpositionering van de gemeente binnen de verschuivende maatschappelijke verhoudingen.

HRM Beleid

Onze organisatieadviseurs begeleiden verandertrajecten bij gemeenten. We ondersteunen management en directie bij nieuwe verbinding tussen de gemeente en de burger. Het gaat erom hoe u kijkt naar de spanning tussen de ‘traditioneel’ beheersmatige rol en de ‘transformatie-achtige’ vernieuwingsrol van de gemeente. Wat verwacht u daarin van uw mensen? Verandering van gedrag, werkwijzen en structuren gaat gelijk op. Er bestaat geen cultuurverandering zonder reorganisatievragen. Deze vragen zijn soms ingrijpend van karakter.

De nieuwe ambtenaar

We helpen met de ontwikkeling van de competenties van de nieuwe ambtenaar en de nieuwe publieke werker. We denken dat binnen gemeenten een nieuwe rolverdeling ontstaat tussen uitvoerend medewerkers en beleidsmedewerkers. We zien sociale teams als de motor achter de systeemverandering. Daarbij hebben we veel aandacht voor de competenties, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de medewerkers in sociale teams. Maar ook voor de toekomst van de gemeentelijke beleidsadviseur. We zien drie toekomstperspectieven: meer strategisch-politiek, direct verbonden aan bestuur; meer management-achtig, gericht op relatie met aanbieders; of meer faciliterend, gericht op het versterken van de sociale teams. Welke bewegingen zien beleidsadviseurs zelf? Hoe ervaren zij die beweging? Kans of bedreiging? Hoe werken zij aan relatie beleid-uitvoering? Is dat anders dan vroeger? Hoe bereiden zij zich voor op nieuwe rol/positie? Is sprake van/ aan een doordachte HRM/organisatiestrategie van de gemeente?

Bedrijfsvoering

Onze adviseurs hebben de bedrijfskundige expertise in huis om u te ondersteunen en tot verantwoorde strategische keuzes te komen, op alle onderdelen van uw bedrijfsvoering. Dan gaat het bijvoorbeeld om de relatie tussen Planning & Control van de gemeente en de sociale- of wijkteams: empowerment van de professional binnen de kaders van kosteneffectief werken.

Bron: Radar.

De relatiegerichte gemeente; 10 lessen voor transformatie in het sociaal domein

Home De relatiegerichte gemeente; 10 lessen voor transformatie in het sociaal domein

De relatiegerichte gemeente; 10 lessen voor transformatie in het sociaal domein

2016 moet het jaar gaan worden van de transformatie in het sociaal domein. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Veel energie wordt nog steeds besteed aan het ‘op orde’ brengen van processen en informatie. De transformatie vraagt om nieuwe werkwijzen en gedrag, die vaak botsen met het klassieke ‘DNA’ van gemeenten. Maar het kan wel. Casussen uit gemeenten, die wij beschreven hebben in opdracht van het Platform Middelgrote Gemeenten (klik hier om de casussen te lezen) laten zien hoe.

Kern: een relatiegerichte gemeente. Dit is een gemeente die niet vanuit het eigen aanbod opereert, maar ook niet alleen maar uitgaat van de ‘vraag’ of ‘eigen kracht’ van de samenleving. Een relatiegerichte gemeente richt zich op het tot stand brengen van duurzame relaties en netwerken met sleutelpersonen en organisaties, met merkbaar resultaat. De gemeente is zich daarbij bewust van de eigen beperktheid en de afhankelijkheid van andere partijen. De relatiegerichte gemeente is dan ook geen ‘regiegemeente’, die de pretentie heeft anderen te ‘regisseren’. Eerder laat zij zich regisseren door partijen die volop concrete dingen tot stand brengen op het gebied van werk, zorg en ondersteuning. Hoe dat werkt, vind je in ons boekje “De relatiegerichte gemeente; 10 lessen”.  

Samengevat zijn de 10 lessen van een relatiegerichte gemeente:

1. De relatiegerichte gemeente gaat op stap. In plaats van veel interne overlegmomenten, voornemens en analyses treedt een relatiegerichte overheid actief naar buiten om vanuit de samenleving kennis naar binnen te halen.

2. De relatiegerichte gemeente besteedt weinig tijd aan beleidsnota’s. De overheid staat bekend om het maken van lange nota´s, wat veel tijd kost vanwege lange afstemmings- en besluitvormingsprocedures. De samenleving heeft behoefte aan een gemeente die concreet met partners aan de slag gaat in plaats van veel tijd te besteden aan het schrijven van beleid.

3. De relatiegerichte gemeente heeft flexibele medewerkers en processen. Een relatiegerichte overheid die veel nadruk legt op samenwerken en schakelen met maatschappelijke partners, vraagt om een grote mate van flexibiliteit. Zowel bij de medewerkers zelf als in de organisatiestructuren.

4. De relatiegerichte gemeente maakt eigen kracht los. Het vergroten van de zelfredzaamheid in de samenleving vraagt een actieve rol van een relatiegerichte overheid. Die moet zorgen dat de kracht en het initiatief vanuit de samenleving gestimuleerd en gefaciliteerd wordt.

5. De relatiegerichte gemeente ontzorgt. Naast de inzet van het sociale netwerk bij de transformatie in het sociale domein is het belangrijk dat de overheid ook ondersteuning biedt in het faciliteren van zorg. Hierbij is het belangrijk om samenwerking tussen hulpinstanties en verleners te coördineren.

6. De relatiegerichte gemeente begint klein. Een duurzame nieuwe relatie met de samenleving en het integraal verwerven van een nieuwe werkwijze vraagt om kleine experimenten in plaats van nieuw beleid top-down breed op te leggen.

7. De relatiegerichte gemeente toont zich betrokken. Een duurzame relatie met de samenleving vraagt om actieve betrokkenheid van ambtenaren en bestuurders. Deze betrokkenheid vereist een gelijkwaardige relatie met maatschappelijke partners, waarin partijen over en weer om hulp vragen bij vraagstukken.

8. De relatiegerichte gemeente heeft oog voor informele hulpverleners. Belangrijk voor de transformatie in het sociale domein is verder te kijken dan ‘ruimte voor de professional’. Er zit veel verborgen kennis en ervaring in het dagelijkse sociale netwerk van een hulpbehoevenden. Belangrijk is het om als relatiegerichte overheid deze informele hulpverleners te ondersteunen en stimuleren.

9. De relatiegerichte gemeente heeft relatiegerichte bestuurders en leidinggevenden. Onmisbaar bij het realiseren van een nieuwe werkwijze in de gemeentelijke organisatie is het commitment van bestuurders en leidinggevenden. Bestuurders en leidinggevenden hebben een belangrijke voorbeeldfunctie om voldoende draagvlak voor een nieuwe werkwijze te krijgen.

10. De relatiegerichte gemeente benadert transformatie integraal. Maatschappelijke opgaven hebben vaak betrekking op meerdere beleidsterreinen. Daarom is het belangrijk om dwarsverbanden tussen vraagstukken in verschillende domeinen te leggen en deze met elkaar te verbinden.

Bron: ThinkPublic.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: